Τετάρτη, 28 Μαρτίου 2012


Πλάτωνος Πρωταγόρας το αρχαίο κείμενο του σχολικού βιβλίου

Ενότητα 2η
 ν γάρ ποτε χρόνος τε θεο μν σαν, θνητ δ γένη
 ο
κ ν. πειδ δ κα τούτοις χρόνος λθεν εμαρμένος
γεν
έσεως, τυποσιν ατ θεο γς νδον κ γς κα πυρς
με
ίξαντες κα τν σα πυρ κα γ κεράννυται. πειδ δ’γειν ατ πρς φςμελλον, προσέταξαν Προμηθε κα πιμηθε κοσμσαί τε κα νεμαι δυνάμεις κάστοις ς
πρ
έπει. Προμηθέα δ παραιτεται πιμηθες ατς νεμαι,
«Νε
ίμαντος δέ μου», φη, «πίσκεψαι»· κα οτω πείσας
ν
έμει. νέμων δ τος μν σχν νευ τάχους προσπτεν,
 το
ς δ’ σθενεστέρους τάχει κόσμει· τος δ πλιζε, τος
δ’ 
οπλον διδος φύσιν λλην τιν’ ατος μηχαντο δύναμιν
ε
ς σωτηρίαν.  μν γρ ατν σμικρότητι μπισχεν, πτηνν
φυγ
ν  κατάγειον οκησιν νεμεν·  δ ηξε μεγέθει, τδε
 α
τ ατ σζεν· κα τλλα οτως πανισν νεμεν. τατα
δ
 μηχαντο ελάβειαν χων μή τι γένος ϊστωθείη· πειδ
δ
 ατος λληλοφθοριν διαφυγς πήρκεσε, πρς τς κ
Δι
ς ρας εμάρειαν μηχαντο μφιεννς ατ πυκνας
τε θριξ
ν κα στερεος δέρμασιν, κανος μν μναι χειμνα,
δυνατο
ς δ κα καύματα, κα ες ενς οσιν πως πάρχοι
τ
 ατ τατα στρωμν οκεία τε κα ατοφυς κάστ· κα
 
ποδν τ μν πλας, τ δ [θριξν κα] δέρμασιν στερεος
κα
 ναίμοις. τοντεθεν τροφς λλοις λλας ξεπόριζεν,
το
ς μν κ γς βοτάνην, λλοις δ δένδρων καρπούς, τος δ
ῥίζας· στι δ’ ος δωκεν εναι τροφν ζων λλων βοράν·
κα
 τος μν λιγογονίαν προσψε, τοςδ’ ναλισκομένοις π τούτων πολυγονίαν, σωτηρίαν τ γένει πορίζων.
Ενότητα 3η
τε δ ον ο πάνυ τι σοφς ν  πιμηθες λαθεν ατν
 καταναλ
ώσας τς δυνάμεις ες τ λογα· λοιπν δ κό-
σμητον 
τι ατ ν τ νθρώπων γένος, κα πόρει τι
χρ
ήσαιτο. ποροντι δ ατ ρχεται Προμηθες πισκεψό-
μενος τ
ν νομήν, κα ρ τ μν λλα ζα μμελς πάντωνχοντα, τν δὲἄνθρωπον γυμνόν τε κα νυπόδητον κα
στρωτον κα οπλον· δη δ κα  εμαρμένη μέρα παρν,ν  δει καὶἄνθρωπον ξιέναι κ γς ες φς. πορίᾳ ον
σχ
όμενος  Προμηθες ντινα σωτηρίαν τ νθρώπ εροι,
 κλ
έπτει φαίστου κα θηνς τν ντεχνον σοφίαν σν
πυρ
ί μήχανον γρ ν νευ πυρς ατν κτητήν τ 
χρησ
ίμην γενέσθαι― κα οτω δ δωρεται νθρώπ. τν
μ
ν ον περ τν βίον σοφίαν νθρωπος ταύτ σχεν, τν δ
πολιτικ
ν οκ εχεν· ν γρ παρ τ Διί. τ δ Προμηθε
ε
ς μν τν κρόπολιν τν το Δις οκησιν οκέτι νεχώρει
ε
σελθεν ―πρς δ κα α Δις φυλακα φοβερα σαν― ες
δ
 τ τς θηνς κα φαίστου οκημα τ κοινόν, ν 
 
φιλοτεχνείτην, λαθν εσέρχεται, κα κλέψας τήν τε μπυρον
τ
έχνην τν το φαίστου κα τν λλην τν τς θηνς
δ
ίδωσιν νθρώπ, κα κ τούτου επορία μν νθρώπ το
 β
ίου γίγνεται, Προμηθέα δ δι’ πιμηθέα στερον, περ
λ
έγεται, κλοπς δίκη μετλθεν.
Ενότητα 4η
 πειδ δ  νθρωπος θείας μετέσχε μοίρας, πρτον μν
δι
 τν το θεο συγγένειαν ζων μόνον θεος νόμισεν, κα
πεχείρει βωμούς τε δρύεσθαι κα γάλματα θεν· πειτα
φων
ν κα νόματα ταχ διηρθρώσατο τ τέχν, κα οκήσεις
κα
 σθτας κα ποδέσεις κα στρωμνς κα τς κ γς
τροφ
ς ηρετο. οτω δ παρεσκευασμένοι κατ’ ρχς
 
νθρωποι κουν σποράδην, πόλεις δ οκ σαν· πώλλυντο
ο
ν π τν θηρίων δι τ πανταχ ατν σθενέστεροι
ε
ναι, κα  δημιουργικ τέχνη ατος πρς μν τροφνκαν βοηθς ν, πρς δ τν τν θηρίων πόλεμον νδεής
―πολιτικ
ν γρ τέχνην οπω εχον, ς μέρος πολεμικήζήτουν δὴἁθροίζεσθαι κα σζεσθαι κτίζοντες πόλεις· τ’
ο
ν θροισθεεν, δίκουν λλήλους τε οκ χοντες τν
πολιτικ
ν τέχνην, στε πάλιν σκεδαννύμενοι διεφθείροντο.
 Ζε
ς ον δείσας περ τ γένει μν μ πόλοιτο πν,ρμν πέμπει γοντα ες νθρώπους αδ τε κα δίκην, ν’
ε
εν πόλεων κόσμοι τε κα δεσμο φιλίας συναγωγοί. ρωτ
ο
ν ρμς Δία τίνα ον τρόπον δοίη δίκην κα αδ νθρώ-
ποις· «Π
ότερον ς α τέχναι νενέμηνται, οτω κα ταύτας
νε
ίμω; νενέμηνται δ δε· ες χων ατρικν πολλος κανςδιώταις, κα οἱἄλλοι δημιουργοί· κα δίκην δ κα αδ
 ο
τω θ ν τος νθρώποις,  π πάντας νείμω;» «π
π
άντας», φη  Ζεύς, «κα πάντες μετεχόντων· ο γρ ν
γ
ένοιντο πόλεις, ε λίγοι ατν μετέχοιεν σπερ λλων
τεχν
ν· κα νόμον γε θς παρ’ μο τν μ δυνάμενον
α
δος κα δίκης μετέχειν κτείνειν ς νόσον πόλεως». οτω
δ
ή,  Σώκρατες, κα δι τατα ο τε λλοι κα θηναοι,ταν μν περ ρετς τεκτονικς  λόγος  λλης τινς
δημιουργικ
ς, λίγοις οονται μετεναι συμβουλς, κα ἐάν
 τις 
κτς ν τν λίγων συμβουλεύῃ, οκ νέχονται, ς σ
φ
ς ―εκότως, ς γώ φημι― ταν δ ες συμβουλν πολι-
 τικ
ς ρετς ωσιν, ν δε δι δικαιοσύνης πσαν ἰέναι κα
σωφροσ
ύνης, εκότως παντος νδρς νέχονται, ς παντ
προσ
κον ταύτης γε μετέχειν τς ρετς  μ εναι πόλεις.
α
τη,  Σώκρατες, τούτου ατία.
Ενότητα 5η
να δ μ οἴῃ πατσθαι ς τ ντι γονται πάντεςνθρωποι πάντα νδρα μετέχειν δικαιοσύνης τε κα τς λλης
πολιτικ
ς ρετς, τόδε α λαβ τεκμήριον. ν γρ ταςλλαις ρετας, σπερ σ λέγεις,ἐάν τις φ γαθς αλητς
ε
ναι,  λλην ντινον τέχνην ν μή στιν,  καταγελσιν
 
 χαλεπαίνουσιν, κα ο οκεοι προσιόντες νουθετοσιν ς
μαιν
όμενον· ν δ δικαιοσύν κα ν τ λλ πολιτικ ρετ,ἐάν τινα κα εδσιν τιδικός στιν, ἐὰν οτος ατς καθ’
α
το τληθ λέγ ναντίον πολλν,  κε σωφροσύνηνγοντο εναι, τληθ λέγειν,νταθα μανίαν, καί φασιν
π
άντας δεν φάναι εναι δικαίους, ἐάντε σιν ἐάντε μή, 
μα
ίνεσθαι τν μ προσποιούμενον [δικαιοσύνην]· ς ναγ-
 κα
ον οδένα ντιν’ οχ μς γέ πως μετέχειν ατς,  μ
ε
ναι ν νθρώποις.
    τι μν ον πάντ’ νδρα εκότως ποδέχονται περ ταύτης
τ
ς ρετς σύμβουλον δι τ γεσθαι παντ μετεναι ατς,
τα
τα λέγω· τι δ ατν ο φύσει γονται εναι οδ’ π
το
 ατομάτου, λλ διδακτόν τε κα ξ πιμελείας παραγί-
γνεσθαι 
 ν παραγίγνηται, τοτό σοι μετ τοτο πειράσομαιποδεξαι. σα γργονται λλήλους κακ χειν νθρωποι
 φ
ύσει  τύχ, οδες θυμοται οδ νουθετε οδ διδάσκει
ο
δ κολάζει τος τατα χοντας, να μ τοιοτοι σιν, λλ’λεοσιν· οον τος ασχρος  σμικρος  σθενες τίς οτωςνόητος στε τι τούτων πιχειρεν ποιεν; τατα μν γρ
ο
μαι σασιν τι φύσει τε κα τύχ τος νθρώποις γίγνεται,
τ
 καλ κα τναντία τούτοις· σα δ ξ πιμελείας κα
σκήσεως κα διδαχς οονται γίγνεσθαι γαθ νθρώποις,
 
ἐάν τις τατα μ χ, λλ τναντία τούτων κακά, π
το
ύτοις που ο τε θυμο γίγνονται κα α κολάσεις κα α
νουθετ
ήσεις. ν στιν ν κα  δικία κα  σέβεια κα
 συλλ
ήβδην πν τ ναντίον τς πολιτικς ρετς·

Ενότητα 6η
νθα δ πς παντ θυμοται κα νουθετε, δλον τι ς ξ πιμελείας
κα
 μαθήσεως κτητς οσης. ε γρ θέλεις ννοσαι τ
κολ
άζειν,  Σώκρατες, τος δικοντας τί ποτε δύναται,
α
τό σε διδάξει τι ο γε νθρωποι γονται παρασκευαστν
ε
ναι ρετήν. οδες γρ κολάζει τος δικοντας πρς
το
ύτ τν νον χων κα τούτου νεκα, τι δίκησεν, στις
 μ
 σπερ θηρίον λογίστως τιμωρεται·  δ μετ λόγουπιχειρν κολάζειν ο το παρεληλυθότος νεκα δικήματος
τιμωρε
ται ―ο γρ ν τό γε πραχθν γένητον θείη― λλ
το
 μέλλοντος χάριν, να μ αθις δικήσ μήτε ατς οτος
μ
ήτε λλος  τοτον δν κολασθέντα. κα τοιαύτην διάνοιανχων διανοεται παιδευτν εναι ρετήν· ποτροπς γοννεκα κολάζει. ταύτην ον τν δόξαν πάντες χουσιν σοιπερ
 τιμωρο
νται κα δίᾳ κα δημοσίᾳ. τιμωρονται δ κα κολά-
ζονται ο
 τε λλοι νθρωποι ος ν οωνται δικεν, κα οχκιστα θηναοι οσο πολται· στε κατ τοτον τν
λ
όγον κα θηναοί εσι τν γουμένων παρασκευαστν
ε
ναι κα διδακτν ρετήν. ς μν ον εκότως ποδέχονται
ο
 σο πολται κα χαλκέως κα σκυτοτόμου συμβουλεύοντος
τ
 πολιτικά, κα τι διδακτν  κα  παρασκευαστν  γονται ρετήν,ποδέδεικταί σοι,  Σώκρατες, κανς, ς γέ μοι  φαίνεται.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου